رشته کارشناسی پیوسته هوشبری

 

 

 

 

دانش آموختگان رشته کارشناسی پیوسته هوشبری دانشکده علوم پزشکی خمین باید ضمن آشنایی با تجهیزات و امکانات،اصول و روش های مختلف بیهوشی،توانمندی و مهارت های ارائه ی خدمات مراقبتی به بیماران تحت بیهوشی و بی حسی ناحیه ای در مراحل قبل ،طی و بعد از بیهوشی و ارائه ی خدمات مراقبتی در واحد های کنترل درد حاد و مزمن ،فوریت های پزشکی و وضعیت بحرانی را کسب می نمایند و خدمات خود را در اختیار جامعه قرار می دهند.

 

*رسالت آموزشی:

رسالت این دوره در دانشکده علوم پزشکی خمین، تربیت نیرو های آگاه به مسائل علمی روز،توانمند،مسئولیت پذیر و حساس به سلامت افراد جامعه با ارائه ی مراقبت مطلوب و اثر بخش در بیماران تحت بیهوشی عمومی و ناحیه ای در مراحل قبل،طی و بعد از آن،سرویس کنترل درد حاد و حضور موثر در تیم احیای قلبی،ریوی و مغزی می باشد.

 

*رسالت بالینی:

این دوره یکی ازدوره های آموزش عالی ( از شاخه های پیراپزشکی) در دانشکده  علوم پزشکی خمین است که دانشجویان طی دوره آموزشی با اصول جدید، روشها، تجهیزات و وسایل مورد استفاده در مراقبت از بیمار بیهوش در اعمال جراحی عمومی، تخصصی و همچنین بخشهای مراقبت های ویژه و اورژانسها آشنا شده و نحوه مراقبت از بیماران در مراحل مختلف بیهوشی را به صورت نظری و عملی فرا میگیرند.

 

*رسالت پژوهشی:                                   

توسعه و گسترش فرهنگ پژوهش در بین دانشجویان دانشکده علوم پزشکی خمین به منظور گسترش مرزهای دانش در حوزه سلامت و مراقبت های مربوط به این حوزه از طریق انجام تحقیقات در زمینه سلامت به ویژه  تحقیقات بین حرفه ای  با هدف ارتقاء کیفیت مراقبت های سلامت به بیماران هست.

 

اهداف کلی :

G1 : تربیت دانش آوختگانی جهت رفع نیاز های بهداشتی جامعه متناسب با رشته هوشبری

G2 : ارتقا کیفی آموزش تئوری ، عملی و بالینی دانشجویان هوشبری تا پایان برنامه

G3 : ارتقا عملکردهای اجرایی، هماهنگی و نظارتی گروه هوشبری

 

اهداف اختصاصی:

اهداف مورد نظر دانشکده علوم پزشکی خمین برای تربیت یافتگان رشته کارشناسی پیوسته هوشبری به شرح زیر است:

G1 : تربیت دانش آوختگانی جهت رفع نیاز های بهداشتی جامعه متناسب با رشته هوشبری

G1O1 : تربیت فراگیرانی که بتوانند نیازهای بیمار را در مراحل قبل ، حین و بعد از بیهوشی موربررسی قرار دهند .
G1O2 : تربیت فراگیرانی که در تعالی بهداشت ، حفظ سلامتی و ارتقاء سطح مراقبت در حدّ مطلوب و رضایت مندی بیمار کوشا باشند .
G1O3 : تربیت فراگیرانی که بتواند در بخش مراقبت های ویژه پس از بیهوشی به نحو احسن انجام وظیفه نمایند .
G1O4 : تربیت فراگیرانی که بتوانند در نجات جان بیماران در فوریت ها نقش مؤثری را ایفا نمایند .
G1O5 : تربیت فراگیرانی که در آموزش بیمار ، خانواده و سایر افراد بر حسب نیاز پیش قدم باشند .
G1O6 : تربیت فراگیرانی که به ارتباط مناسب با بیمار ، خانواده و اطرافیان اهمیت بدهند.

 

G2 : ارتقا کیفی آموزش تئوری ، عملی و بالینی دانشجویان هوشبری تا پایان برنامه

G2O1  : ارتقاء سطح عملکرد آموزش تئوری و بالینی اساتید گروه اتاق عمل از طریق ارزیابی مستمر توسط مدیر گروهبا استفاده از فرمهای ارزشیابی نظری و بالینی آماده شده

G2O2  : نیازسنجی آموزش کارشناسان مراکز تابعه دانشگاه و طراحی برنامه آموزشی مورد نیاز

G2O3 : تعیین نیازها و کمبودهای آموزش بالینی دانشجویان در عرصه های بالینی و اطلاع رسانی به مسئولین مربوطه ، سالانه در تابستان هر سال توسط مدیر گروه

G2O4  : تشکیل جلسات مستمر شورای گروه با مسئولین بیمارستانهای آموزشی در جهت برنامه ریزی و رفع کمبودهای آموزشی دانشجویان در طول سال

G2O5  : طراحی اقدامات لازم در جهت رفع نیازهای آموزشی شناسائی شده و اجرای آن توسط گروه وبیمارستانهای آموزشی در طول سال

G2O6 : پیگیری مطالبات اساتید و دانشجویان در بخش های بالینی

G2O7 : تشکیل جلسه مشترک اعضای گروه و دانشجویان ورودی جدید ابتدای هر سال جهت آشنایی با اعضای گروه و توجیه برنامه های گروه و انتظارات از دانشجویان

G2O8: تشکیل جلسه مشترک اعضای گروه با نمایندگان دانشجویان حداقل دو بار در سال

G2O9 : تشکیل جلسات مشترک با گروههای دیگر به ویژه گروه پرستاری حسب نیاز جهت بهبود کیفیت آموزش و پژوهشهای بالینی در بخشهای فوق سالیانه دو بار

G2O10 : به کار گیری مداوم Logbook جهت هدایت و ارزشیابی کلیه کارآموزی ها و کارورزی ها

G2O11 : همکاری در برنامه ریزی و اجرای کارگاههای بازآموزی و آموزش مداوم با همکاری EDC در جهت توانمند سازی پرسنل شاغل در بخشهای بالینی

G2O12 : اجرا و پایش نتایج حاصل از اقدامات فوق در ارتقاء سطح آموزش تئوری وبالینی دانشجویان هوشبری توسط گروه در تابستان هر سال تا انتهای برنامه

G3 : ارتقا عملکردهای اجرایی، هماهنگی و نظارتی گروه هوشبری

G3O1 : بررسی و بازنگری مستندات مربوط به فعالیتهای آموزشی ، پژوهشی ، طرح درس ها، logbook و بسته های آموزشی توسط اعضای گروه سالانه تا پایان شهریور هر سال

G3O2 : اقدام برای جذب کارشناس ثابت برای گروه تا پایان برنامه

 

لیست وظایف گروه

دانش آموختگان این رشته در نقش مراقبتی و حمایتی بر اساس ضوابط و مقررات جاری،راهنماها و دستورالعمل های مصوب ،وظایف زیر را ایفا می نمایند.

الف) بررسی و شناخت بیمار قبل از عمل :

  1. بدست آوردن اطلاعات و سابقۀ بیمار
  2. تعیین نیازهای بیمار
  3. کنترل پروندۀ بیمار
  4. تجزیه و تحلیل اطلاعات و گزارش موارد به پزشک بیهوشی

  ب) مراقبت های قبل از بیهوشی :

  1. آزمایش ماشین بیهوشی ، وسایل و تجهیزات اتاق عمل و مراقبت های ویژه پس از بیهوشی و اطمینان یافتن از کارآئی و سلامت آنها
  2. گندزدائی ، سترون سازی و تمیز کردن وسایل مورد نیاز بخش بیهوشی
  3. اطمینان از پر بودن سیلندرهای گازهای طبی
  4. آماده کردن دستگاه ساکشن و دستگاههای مختلف پایش ( پالس اکسی متری ، کاپنوگراف و … )
  5. آماده کردن داروها و محلول های تزریقی و گزارش کمبود به مسئول مربوطه
  6. آماده کردن وسایل تزریقات و کمک به باز نمودن خط وریدی مناسب
  7. دقّت در پایش علائم حیاتی بیمار
  8. کنترل بیمار از نظر آمادگی های قبل از عمل ( ناشتا بودن ، نداشتن عضو مصنوعی و … )
  9. همراهی و انتقال بیمار از روی برانکارد بر روی تخت عمل
  10. کمک و همراهی متخصص بیهوشی در القاء هوشبری و انجام بی حسی ناحیه ای
  11. کمک در تغییر وضعیت دادن بیمار ( Position )
  12. سعی در رفع نگرانی و تشویش بیمار و فراهم ساختن راحتی وی

  ج) مراقبت های حین بیهوشی :

  1. پایش مداوم علائم حیاتی و ثبت آن
  2. کنترل میزان جذب و دفع مایعات و ثبت آن
  3. بررسی بیمار از نظر احتمال وجود علائم هایپوکسمی و گزارش موارد غیر طبیعی
  4. کنترل و اطمینان یافتن از کارآئی دستگاهها و میزان جریان گازها و گزارش موارد غیر طبیعی
  5. کنترل راههای هوائی بیمار
  6. بررسی بیمار از نظر خونریزی و گزارش موارد غیر طبیعی
  7. پیشگیری از انتقال و انتشار عفونت
  8. پیشگیری از آسیب های وارده به اعضاء بدن ( خراش قرنیه ، سوختگی با وسایل برقی ، فشار وارده به اعصاب محیطی و … )
  9. گزارش سایر موارد غیر طبیعی

  د) مراقبت از بیمار بعد از بیهوشی :

  1. کمک و همراهی متخصص بیهوشی در هوش آوری بیماران
  2. کنترل علائم حیاتی بیمار و گزارش موارد غیر طبیعی و ثبت آن در فرم مربوطه
  3. دقّت در مانیتورینگ بیمار ( ریتم قلب ، درصد اشباع اکسیژن ، خون ، میزان دفع ادرار و … ) و گزارش موارد غیر طبیعی
  4. بررسی بیمار از نظر وجود نشانه های هایپوکسمی
  5. کمک در انتقال بیمار از روی تخت عمل بر روی برانکارد
  6. کمک در انتقال و تحویل بیمار به مسئول واحد مراقبت های پس از بیهوشی ( PACU ) تحت نظر متخصص بیهوشی
  7. گزارش مکتوب آخرین وضعیت بیمار ( علائم حیاتی ، سطح هوشیاری ، رفلکس ها ، خونریزی و … ) به مسئول واحد مراقبت های پس از بیهوشی ( PACU )
  8. مراقبت از بیمار و کنترل او از نظر بازگشت رفلکس ها و ورود به مرحله هوشیاری و ثبت آن در فرم های مربوطه
  9. کنترل عوارض پس از عمل و گزارش موارد غیر طبیعی
  10. بکارگیری وسایل مختلف اکسیژن درمانی طبق دستور پزشک
  11. رعایت اصول ایمنی و حفاظتی از بیمار
  12. تکمیل فرم های مربوطه و درج آن در پرونده بیمار
  13. تهیه و آماده سازی وسایل ، تجهیزات و داروهای مورد نیاز واحد مراقبت های پس از بیهوشی ( PACU )
  14. تحویل بیمار به بخش پس از هوشیاری کامل با اجازۀ کتبی پزشک بیهوشی
  15. کمک در احیاء قلبی ، ریوی و مغزی ( CPCR ) بیماران در بخش های مختلف بیمارستان زیر نظر متخصص بیهوشی و پزشک معالج

 

 نقش ارتباطی:

  1. ارتباط با بیمار ، خانواده و سایر افراد بر حسب نیاز
  2. ارتباط با متخصصین بیهوشی ، اعضاء تیم جراحی ، کارکنان اتاق عمل ، دانشجویان و
  3. ارتباط با واحدهای مرتبط با اتاق عمل مثل آزمایشگاه ، بانک خون ، رادیولوژی ، مهندسی پزشکی و
  4. ارتباط با واحد پرستاری و سیستم اداری بیمارستان

 

نقش آموزشی:

  1. آموزش به بیمار در مورد روش های تشخیصی ، درمانی ، پیشگیری و نوتوانی
  2. آموزش اصول و استانداردهای ایمنی ، حفاظت فردی و پیشگیری از خطرات شغلی به دیگران
  3. آموزش استفاده صحیح و نگهداری از دستگاهها ، تجهیزات و وسایل مورد استفاده در بخش بیهوشی به دیگران
  4. آموزش و آگاهی دادن در رابطه با استانداردهای سلامتی به بیمار ، خانواده و سایر افراد بر حسب نیاز

 

لیست توانمندی ها گروه

1.مهارت های ارتباطی

2.استفاده ماهرانه از وسایل موجود در بخش

3.تعامل بین بخشی

4.کار در محیط های حرفه ای

5.تفکر نقادانه

6.مهارت های حل مسئله

7.شناسایی مشکلات فوری بر اساس نتایج آزمایشات

8.آموزش به مددجو و خانواده

9.درخواست و ارائه مشاوره حرفه ای

10.یادگیری مادام العمر

11.ثبت و ارائه گزارش و پرونده نویسی

 

تاریخچه رشته:

از حدود 150 سال پیش دردانشگاه های آمریکا،کانادا وانگلستان ،پرستاری بیهوشی ( nurs Anesthesia)با گذرانیدن دوره دو ساله پس از کسب مدرک لیسانس پرستاری نسبت به ارائه خدمات بیهوشی در مراکز درمانی به خدمت اهتمام داشتند.از سال 1960 میلادی نیز متعاقب احساس نیاز به حضور افراد حرفه ای در زمینه ی ارائه خدمات هوشبری،دوره های جدید آموزشی جهت نیروی غیر پزشک به عنوان دستیار بیهوشی( Anesthesia Assishant ( آغاز گردید و تا کنون ادامه دارد. در حال حاضر دوره های آموزشی هوشبری در زمینه خدمات پیراپزشکی در بسیاری از دانشگاه ها در کشور های مختلف از جمله آمریکا،انگلستان،استرلیا،هند و ....نسبت به تربیت دانشجو اقدام می کنند. دوره های آموزشی یک و دو ساله به منظور تربیت تکنسین بیهوشی و دوره های طولانی تر برای تربیت کارشناس بیهوشی در برخی از  دانشگاه ها وجود دارد.در کشور ایران ،رشته آموزشی هوشبری در مقطع کاردانی در سال 1354 در شهر های تبریز و تهران تاسیس و نسبت به پذیرش دانشجو بصورت غیر متمرکز اقدام شد.با توجه به پیشرفت های دانش بیهوشی ضرورت تربیت دانشجو در مقطع کارشناسی ناپیوسته احساس گردید و برنامه آموزشی دوره کارشناسی ناپیوسته هوشبری در در سال 1385 تهیه و تدوین شد. و درهمان سال نیز بنا به درخواست وزارت بهداشت برنامه رشته کارشناسی پیوسته هوشبری تدوین شد.همچنین دانشکده علوم پزشکی خیمن در سال 1391 اقدام به پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی پیوسته کرده است.

فلسفه:

ارزش های حاکم بر جامعه ،اخلاق و اعتقاد لاینفک آموزش در هوشبری می باشند. در همین راستا،دانشجویان و دانش آموختگان این رشته برای حفظ حقوق بیماران صرف نظر از سن ،جنس،رنگ،نژاد،فرهنگ و مذهب آنها تلاش خواهند نمود به کرامت انسان ها ،سلامت جسمی ،روانی ،اجتماعی و معنوی بیماران اهمیت خواهند داد.دانشجویان و دانش آموختگان با تاکید بر عدالت اجتماعی و برابری انسانها ،با بیماران ارتباط مناسبی برقرار کرده و با در نظر گرفتن خواسته ی آنها و با تلاش در جهت حفظ و ارتقاء سلامت و ایمنی و پیشگیری از وروود کمترین آسیب جسمانی ،روانی و عوارض دارویی به آنان ،براساس وظایف حرفه ای تعیین شده  در ارائه خدمات درمانی با کیفیت ،در تیم سلامت کمک می نمایند.

چشم انداز:

با توجه به توسعه و گسترش دامنه ی علوم مربوط به بیهوشی ،دانش آموختگان این رشته در ده سال آینده با تاکید بر یادگیری فعال،نوآوری ،کسب اطلاعات و مهارت های مرتبط جدید ، مراقبت از بیماران را به نحو مطلوب با رعایت استاندارد های مراقبتی ارائه خواهند داد.

تعریف:

رشته هوشبری در مقطع کارشناسی پیوسته، شاخه ای از علوم پیراپزشکی است که دانش آموختگان آن ضمن آشنایی با تجهیزات بیهوشی و امکانات،اصول و روش های مختلف بیهوشی،توانمندی و مهارت های ارائه خدمات مراقبتی به بیماران تحت بیهوشی و بی حسی ناحیه ای در مراحل قبل،طی و بعد از بیهوشی و ارائه خدمات مراقبتی در واحد های کنترل درد حاد و مزمن،فوریته ای پزشکی و وضعیت بحرانی را کسب می نمایند و خدمات خود را در اختیار جامعه قرار می دهند.

شرایط و نحو پذیرش در دوره :

-پذیرش دانشجو از طریق آزمون سراسری و بصورت متمرکز خواهد بود.

-داوطلبان بایستی از سلامت کامل جسمانی و روانی برخوردارد باشند.

جایگاه شغلی دانش آموختگان :

دانش آموختگان این دوره در دانشکده علوم پزشکی خمین می توانند درمراکز زیر انجام وظیفه نمایند:

در بیمارساتن های آموزشی،پژوهشی و درمانی،دولتی و خصوصی کلینیک های روزانه (Day (Clinicsتحت نظارت مستقیم پزشک متخصص بیهوشی ایفای نقش نمایند.

پیامد های مورد انتظار از دانش آموختگان :

دانش آموختگان دانشکده علوم پزشکی خمین در این دوره باید قادر باشند:

  • در تیم بیهوشی ،سرویس درد حاد و مزمن و تیم احیا ی قلبی-ریوی بطور موثر و فعال مشارکت داشته باشند.
  • سلامت ،ایمنی و رضایت مندی بیماران و جامعه را در حد مطلوب تامین نمایند.
  • با بکارگیری توانمندی های ضروری،آماده سازی و اقدامات مراقبتی از بیماران،انواع روش های بیهوشی ،بی حسی ،بی دردی و احیا قلبی – ریوی را باحداقل عوارض انجام دهند.

نقش های  دانش آموختگان در جامعه :

دانش آموختگان دانشکده علوم پزشکی خمین در نقش های مراقبتی ،آموزشی و پژوهشی در جامعه ایفای نقش می نمایند.

نقاط قوت:

1-وجود فضای آموزشی مناسب و دسترسی و بیمارستان های آموزشی استان

2-همکاری خوب پرسنل درمان و پذیرش مناسب دانشجو در محیط بالینی

3-محیط معنوی شهرستان و مردم خونگرم و ولایتمدار که منجر به آرامش روحی دانشجویان می گردد

4-ارتباط مستقیم و منظم مسئولین دانشکده با فراگیران جهت بررسی نیازهای آموزشی و رفاهی آنها و وجود نگرش مثبت به پیشرفت و تغییر در مسئولین دانشکده

نقاط ضعف:

1-فضای کم گروه و اتاق اساتید

2-نبود اعضای هیئت علمی گروه

3-محدودیت منابع مالی

فرصت ها :

1.فراگیری پاندمی کرونا از سال 1398(2019 میلادی) منجر به افزایش نیاز به کادر درمانی بخصوص در رشته های پیراپزشکی گردید که نیاز به تربیت نیروی تخصصی را ملموس تر کرد.

2-فرصت شغلی مناسب برای دانش آموختگان رشته هوشبری

3-تنوع شغلی موجود در جامعه با توجه به آموزش مهارت های مختلف در دوره کارشناسی پیوسته هوشبری

4-ظهور روش های نوین بیهوشی نیاز به نیروی کار متخصص و کارآمد را دوچندان می نماید.

5-امکان حضور پویا و فعال دانشجویان در فرایند بیهوشی با توجه به عدم پذیرش دوره دستیاری در دانشکده علوم پزشکی خمین

تهدیدها  :

1-عدم وجود مقطع دکتری و ارشد مشخص جهت ادامه تحصیل دانش آموختگان هوشبری

2-انگیزه ضعیف برخی دانشجویان به دلیل مقایسه درآمد نیروی کاری نسبت به سطح فعالیت و مخاطرات شغلی

3-آسیب پذیری پرسنل هوشبری به دلیل وجود آلودگی های مختلف محیط اتاق عمل ،اعزام های زیاد و بیماری های مسری

4-برخورد نامناسب برخی افراد اعم از پرسنل ، مسئول اتاق عمل و یا پزشکان که منجر به کاهش علاقه دانشجویان می گردد

5-تبلیغات متنوع و بعضا پوچ در مورد آینده کاری سایر رشته ها در خارج از کشور

6-سرکوب توانمندی ها و استعداد دانشجویان با ارائه برنامه آموزشی خشک و سختگیرانه