­­­­­

معرفی، تاریخچه و وضعیت موجود رشته:

بهداشت عمومی شاخه ای از علوم بهداشتی است. دانش آموختگان آن در جهت حفاظت، ارتقاء و بازسازی سلامت افراد جامعه فعالیت می کنند. دانش آموختگان این رشته باید مجهز به مجموعه ای از علوم، مهارت ها و اعتقاداتی باشند که در جهت حفظ، توسعه و ارتقاء سلامت جامعه تلاش نمایند.

در ایران دوره کارشناسی ناپیوسته بهداشت عمومی در سال 1363 تأسیس گردید. مجوز رشته بهداشت عمومی در مقطع کارشناسی پیوسته در سال 1398  در دانشکده علوم پزشکی خمین توسط وزارت بهداشت صادر گردید و این دانشکده از سال 1399 پذیرش دانشجو را آغاز نمود . این رشته هم اکنون دارای 5 عضو هیئت علمی می باشد.  فعالیت اساتید این رشته در شرایط فعلی برای ارائه دروس تئوری و عملی در رشته تحصیلی کارشناسی پیوسته بهداشت عمومی و همچنین برخی دروس دانشجویان رشته های هوشبری، پرستاری، بهداشت عمومی،  فوریت های پزشکی و اتاق عمل می باشد. محل ارائه کلیه دروس تئوری در دانشکده واقع در مجموعه آموزشی حضرت زینب کبری (س) و محل ارائه کارآموزی در عرصه دانشجویان در بیمارستان آموزشی درمانی امام خمینی (ره) و مراکز بهداشتی شهرستان خمین می باشد.

 

چشم انداز رشته:

با توجه به بستر رو به پیشرفت مراکز بهداشتی، در ده سال آینده ضمن تاکید بر یادگیری فعال و کسب مهارت های مرتبط جدید همراه با نوآوری و خلاقیت، دانش آموختگان توانمند این رشته ضمن تثبیت جایگاه خود در بخش بهداشت و آموزش براساس استانداردهای جهانی امکان جذب در بازار کار و رفع نیاز جامعه را ایجاد نمایند.

 

رسالت رشته:

رسالت آموزشی:

رسالت برنامه آموزشی کارشناسی بهداشت عمومی تربیت دانش آموختگانی توانمند، مسئولیت پذیر با دانش کافی، مهارت و کار آمدی، ایمان و تعهد، دلسوزی و مهربانی، اخلاق حرفه ای و برقراری ارتباطات موثر حرفه ای و راهکارهای تامین، حفظ و ارتقاء سلامت برای جامعه، خانواده و فرد می باشد.

ارتقاءسطح دانش و مهارتهای فردی دانش آموختگان این رشته و شاغلین مراکز بهداشتی از طریق برگزاری دوره های آموزش مداوم ‏و‏توسعه گستره علم از طریق برگزاری یا مشارکت در برگزاری کنگره های داخلی و بین المللی   

 

رسالت پژوهشی  و فناوری:

توسعه و گسترش فرهنگ پژوهش و فناوری در بین دانشجویان به منظور گسترش مرزهای دانش در حوزه بهداشتی و فناوری های مربوط به این حوزه از طریق انجام تحقیقات گسترده و کارآفرینی، تولید محصولات مصرفی  و غیر مصرفی بهداشتی و تاسیس شرکت دانش بنیان  با هدف ارتقاء خدمات بهداشتی و جلوگیری از خروج ارز از کشور.

 

ارزش ها و باورها:

خدامحوری

حفظ کرامت انسانی

پاسخگویی در قبال جامعه و کارکنان

رعایت اخلاق حرفه ای، آموزشی و پژوهشی

نوگرایی و پرورش استعدادها و خلاقیت ها

تفکر استراتژیک

 

نقاط ضعف و نقاط قوت رشته:

نقاط ضعف:

  • کمبود امکانات و تجهیزات آموزشی و پژوهشی آزمایشگاهی
  • کمبود نیروی کارشناسی تخصصی به عنوان کارشناس ثابت گروه
  • کمبود فضای فیزیکی
  • نداشتن عضو هیات علمی در مرتبه های علمی دانشیار و استاد تمام
  • عدم وجود گروه مستقل در این رشته

 

نقاط قوت:

  • وجود متخصصین متنوع در گروه شامل رشته های آموزش بهداشت، اپیدمیولوژی، مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، باکتری شناسی، انگل شناسی و قارچ شناسی
  • تعداد مناسب اعضای هیات علمی در گروه شامل 6 استادیار
  • برخورداری از اعضاء هیات علمی متعهد، مجرب و متخصص در گروه آموزشی
  • وجود زبان مشترک و همفکری در اعضاء گروه در خصوص برنامه های گروه
  • وجود تعهد و مسئولیت پذیری در اعضاء گروه
  • وجود نگرش مثبت به پیشرفت و تغییر در اعضاء هیات علمی جوان گروه
  • جذب دانشجویان علاقمند به پژوهش و هدایت پژوهش های دانشجویی
  • امکان درآمدزایی حوزه معاونت آموزشی از طریق پذیرش دانشجو شهریه ای در این گروه
  • وجود اساتید نخبه و مخترع در گروه
  • وجود اساتیدی با h-index بالا و بستر مناسب پژوهشی در گروه
  • وجود دفتر ارتباط با صنعت در دانشکده

 

فرصت ها و تهدیدها رشته:

فرصت ها:

  • نیاز چشمگیر مراکز درمانی اعم از خصوصی و دولتی به دانش آموختگان رشته بهداشت عمومی
  • سطح مناسب پذیرفته شدگان این رشته جهت ارتقای فعالیتهای آموزشی و شرکت در پژوهش
  • مشارکت اساتید گروه در ثبت شرکت های دانش بنیان  
  • در دست داشتن مسئولیت های کلیدی معاونت آموزشی دانشکده توسط اساتید این گروه
  • وجود صنایع و سازمانهایی که نیاز به ارائه خدمات آزمایشگاهی و مطالعاتی دارند
  • وجود زمینه های همکاری اساتید گروه با شرکت ها، مراکز و قطب های صنعتی کشور
  • فرصت های شغلی مناسب برای دانش آموختگان رشته بهداشت عمومی
  • تنوع شغلی موجود در جامعه با توجه به آموزش مهارت های مختلف در دوره های کارشناسی پیوسته بهداشت عمومی

 

تهدیدها:

  • عدم حمایت از دانشجویان و اساتید رشته که منجر به مهاجرت به خارج از کشور یا انتقال به سایر دانشگاههای داخلی خواهد شد.
  • کمبود مجوزهای استخدامی برای فارغ التحصیلان
  •  انگیزه ضعیف در برخی از دانشجویان ناشی از عدم امکان ادامه تحصیل
  • مدرک گرایی در بین دانشجویان
  • مقاله گرایی افراطی در بین اساتید
  • تمایل کم به پژوهش در دانشجویان
  • همکاری ضعیف عرصه های بهداشتی و درمانی برای کارآموزی ها

 

استراتژی های رشته:

برنامه آموزشی مقطع کارشناسی پیوسته بهداشت عمومی طوری تدوین شده است که دارای استراتژی های زیر باشد:

  1. خدمات بهداشتی  مورد نیاز جامعه را برآورده سازد.
  2. خدمات بهداشتی مورد نیاز مراکز بهداشتی کشور که برای پیشگیری و حفظ سلامت لازم است تامین نماید.
  3. از اصول و فنون جدید روش تدریس و یادگیری در حیطه نظری – عملی و کارآموزی در عرصه استفاده گردد.
  4. فارغ التحصیلان بتوانند در حیطه های مختلف آموزشی، تحقیقاتی، خدماتی و تولیدی خدمات بهداشتی مورد نیاز جامعه را پوشش دهند.
  5. استفاده از شیوه های مبتنی بر مسئله (Problem oriented) بر حسب مورد و با تاکید بر پیشگیری

 

اهداف کلی رشته:

G1: ارتقاء کیفی آموزش تئوری، عملی و کار آموزی رشته بهداشت عمومی

G2: ارتقاء کمی و کیفی فعالیتهای پژوهشی در گروه

G3: ارتقا عملکردهای اجرایی، هماهنگی و نظارتی گروه

 

اهداف اختصاصی رشته:

G1- ارتقاء کیفی آموزش تئوری، عملی و کار آموزی رشته بهداشت عمومی

 

G1O1: نیازسنجی آموزشی اعضاء هیأت علمی و همطراز هیأت علمی گروه در رابطه با استراتژیهای آموزش تئوری، عملی و بالینی توسط مدیر گروه، سالانه تا پایان خرداد ماه هر سال

G1O2: ارتقاء سطح عملکرد آموزش تئوری و عملی اساتید گروه  از طریق ارزیابی مستمر توسط مدیر گروه

با استفاده از فرمهای ارزشیابی نظری و بالینی آماده شده

G1O3: تعیین نیازها و کمبودهای آموزش کارآموزی دانشجویان در مراکز بهداشتی و اطلاع رسانی به مسئولین مربوطه ، سالانه در تابستان هر سال توسط مدیر گروه

G1O4: تشکیل جلسات مستمر شورای گروه با مسئولین مراکز بهداشتی در جهت برنامه ریزی و رفع کمبودهای آموزشی دانشجویان در طول سال

G1O5: طراحی اقدامات لازم در جهت رفع نیازهای آموزشی شناسائی شده و اجرای آن توسط گروه و مراکز بهداشتی در طول سال

G1O6:  پیگیری مطالبات اساتید و دانشجویان در مراکز بهداشتی

G1O7: تشکیل جلسه مشترک اعضای گروه و دانشجویان ورودی جدید ابتدای هر سال جهت آشنایی با اعضای گروه و توجیه برنامه های گروه و انتظارات از دانشجویان

G1O8: تشکیل جلسه مشترک اعضای گروه با نمایندگان دانشجویان حداقل دو بار در سال

G1O9: تشکیل جلسات مشترک با گروههای دیگرحسب نیاز جهت بهبود کیفیت آموزش و پژوهشهای بهداشتی در بخشهای فوق سالیانه دو بار

G1O10: به کار گیری مداوم Logbook جهت هدایت و ارزشیابی کلیه کارآموزی ها

G1O11: همکاری در برنامه ریزی و اجرای کارگاههای بازآموزی و آموزش مداوم با همکاری EDC در جهت توانمند سازی پرسنل شاغل در مراکز بهداشتی

G1O12: اجرا و پایش نتایج حاصل از اقدامات فوق در ارتقاء سطح آموزش تئوری و عملی دانشجویان توسط گروه در تابستان هر سال تا انتهای برنامه

G1O13: ارتقاء مرتبه اعضاء هیأت علمی گروه در زمستان هر سال تا انتهای برنامه

 

 

G2: ارتقاء کمی و کیفی فعالیتهای پژوهشی در گروه

 

G2O1: تعیین نیازهای ریز پژوهشی گروه و اولویتبندی آنها با در نظر گرفتن اولویتهای پژوهشی دانشکده و نیاز های جامعه جهت انتخاب موضوعات پژوهش تا پایان شهریور ماه هر سال

G2O2: تدوین پروپوزال و کسب موافقت گروه برای حداقل دو طرح تحقیقاتی غیر پایان نامه جهت طرح در شورای پژوهشی دانشکده سالانه تا پایان برنامه

G2O3: ارائه حداقل یک مقاله‏(نفر اول یا نفر مسئول) و یا مشارکت در ارائه حداقل دو مقاله در سال ( نفرات بعدی) برای چاپ در مجلات معتبر داخلی یا خارجی توسط هر یک از اعضای هیئت علمی گروه

G2O4: تشکیل جلسات ژورنال کلاب به تعداد حد اقل دو جلسه سالانه

G2O5: ارائه حداقل یک مقاله یا مشارکت در ارائه حداقل دو مقاله در طول سال توسط هر کدام از اعضای گروه جهت ارایه در همایشهای یک سال درمیان کنگره بین المللی و داخلی

G2O6: تألیف یا ترجمه حداقل یک کتاب هر دو سال یکبار بر حسب نیاز توسط اعضای گروه 

 

G3- ارتقا عملکردهای اجرایی، هماهنگی، پیگیری و نظارتی گروه

 

G3O1: اخذ مجوز تأسیس رشته کارشناسی مدیریت خدمات بهداشتی درمانی  مصوب تا پایان برنامه

G3O2: بررسی و بازنگری مستندات مربوط به فعالیتهای آموزشی ، پژوهشی ، طرح درس ها، logbook و بسته های آموزشی توسط اعضای گروه سالانه تا پایان شهریور هر سال

G3O3: ایجاد ارتباط با دانشگاههای داخل یا خارج کشور جهت آشنایی با برنامه های آموزشی دانشگاههای مختلف و ارائه نتایج آن به اعضای گروه حداقل یکبار در طول برنامه توسط مدیر گروه

G3O4: معرفی اعضاء گروه برای شرکت در دوره‏های آموزشی در طول برنامه بر حسب نیاز گروه و درخواست اعضای گروه

G3O5: تجهیز کامل آزمایشگاه گروه تا پایان برنامه

G3O6: اقدام برای جذب کارشناس ثابت برای گروه تا پایان برنامه

G3O7: افزایش جذب نیروهای کادر هیات علمی متخصص برحسب نیاز به صورت سالانه

G3O8: تشکیل رسمی گروه مستقل بهداشت تا پایان برنامه

 

 توانمندی­ها و صلاحیت­های مورد انتظار از دانش­آموختگان رشته:

الف: توانمندی های عمومی

  • مهارت های ارتباطی – تعامل
  • آموزش به بیمار و جامعه
  • همکاری در پژوهش و نگارش مقالات علمی و کتاب های تالیفی و ترجمه ای
  • تفکرنقادانه و مهارت های حل مسئله
  • مهارت های مدیریتی منطبق بر برنامه آموزشی
  • حرفه ای گرایی (professitionalism)

 

ب: وظایف حرفه ای و توانمندی های اختصاصی

 

نقش مراقبتی:

  • مراقبت قبل و بعد از زایمان مادران
  • مراقبت کودکان در دوران نوزادی، شیرخواری و قبل از مدرسه
  • پایش سلامت کودکان مدرسه ای بر حسب لزوم
  • کمک و نظارت در اجرای برنامه (EPI,MANA,ARI) و CDD

 

نقش اجرائی:

  • شرکت در برنامه های بهداشت مدارس
  • ارائه خدمات تنظیم خانواده به افراد تحت پوشش
  • نظارت بر چگونگی تشکیل و تکمیل پرونده برای خانوارهای تحت پوشش
  • نظارت بر اجرای ارجاع موارد
  • کمک به انجام سایر واحدهای مراکز بهداشتی درمانی در موارد ضروری
  • انجام وظایف محوله در موارد اضطراری
  • بررسی و نظارت بر نیازهای تدارکاتی مراکز ارائه خدمات

 

نقش پژوهشی:

  • کمک به پژوهش های کاربردی در عرصه های بهداشتی کشور
  • آموزش پرسشگران طرح های پژوهشی
  • ارائه طرح های پژوهشی در زمینه HSR
  • کمک در مصاحبه های پژوهشی و گردآوری داده های مورد نیاز و تجزیه و تحلیل نتایج

 

نقش آموزشی:

  • آموزش به کلیه افراد تحت پوشش مراکز محل خدمت دانش آموخته(کمک در آموزش بهداشت به کاردان ها و بهورزان مامور خدمت در مراکز مورد نظر)
  • آموزش به مادران در دوران بارداری، شیردهی، یائسگی
  • آموزش و مشاوره پیش از ازدواج به افراد تحت پوشش

 

نقش دانش آموختگان:

دانش آموختگان رشته بهداشت عمومی در حرفه آینده خود در جامعه نقش های زیر را بر عهده خواهند داشت:

نقش آموزشی: آموزش به افراد تحت پوشش

نقش پژوهشی: کمک به پژوهش های کاربردی در عرصه های بهداشتی کشور

نقش مراقبتی: مراقبت از رشد و تکامل کودکان، مراقبت از مادران باردار، سنجش ارزیابی رشد و تکامل دانش آموزان در کلیه پایه های تحصیلی، مراقبت دهان و دندان گروه های هدف شامل: مادران باردار، کودکان 6 الی 12 سال، آموزش مسائل بهداشتی به گروه های مختلف جمعیتی با عنایت به سطوح سه گانه پیشگیری